วัดประยุรวงศ์สวัสดิ์ วรวิหาร

เรียบเรียงโดย Pokook.com

หลังจาก “พระธาตุเจดีย์ วัดประยุรวงศ์สวัสดิ์ วรวิหาร” ได้สร้างชื่อเสียงระดับนานาชาติด้วยการได้รับรางวัลที่หนึ่งหรือรางวัลความเป็นเลิศ จากรางวัลการอนุรักษ์มรดกวัฒนธรรมขององค์การยูเนสโกในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก พ.ศ. 2556 วันนี้โอ่งเดินทางขอแบ่งปันข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับวัด

พื้นหลัง

วัดประยุรวงศ์สวัสดิ์วรวิหาร หรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่า วัดเรือเหล็ก เป็นพระอารามหลวงชั้นเอก ชนิดวรวิหาร ตั้งอยู่ใกล้เชิงสะพานพระพุทธยอดฟ้าฝั่งธนบุรี ซึ่งสมเด็จพระเจ้าบรมมหาประยุรวงศ์ (ดิสบุนนาค) หรือสมเด็จพระเจ้าพระยาตั้งอยู่ สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2371 โดยชาวบ้านในบริเวณวัดที่เรียกว่าวัดเรือเล็ก เนื่องจากสมเด็จพระเจ้าพระยาทรงสั่งทำรั้วเหล็กจากอังกฤษ เพื่อนำไปถวายพระพุทธบาท ถวายในรัชกาลที่ 3 ใช้เป็นกำแพงในพระบรมมหาราชวังแต่ไม่ชอบจึงขอพระราชทานเป็นกำแพงวัดแทนจนกลายเป็นวัดที่ชาวบ้านนับถือ


วัดประยุรวงศ์สวัสดิ์ วรวิหาร

ปัจจุบันวัดนี้อยู่ภายใต้การดูแลของเจ้าอาวาสองค์ที่ 14 พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธรรมมาตฺโต ปะโธ 9) ภายในวัดอุโบสถออกแบบด้วยสถาปัตยกรรมไทย หน้าจั่วเป็นลายดอกบุนนาค วิหารเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธนาคน้อย ซึ่งบอกเป็นนัยว่าถูกอัญเชิญมาจากสุโขทัย รวมทั้งอาคารอื่นๆ ที่น่าสนใจอีกมากมาย เช่น รั้วเหล็กรูปหอก ดาบ ขวาน เจดีย์ขนาดใหญ่ที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุของตระกูลบุนนาคจำลองภูเขาหรือเต่าหินต่อไป ไปทางปากทางเข้าวัด มีโบสถ์เล็ก ๆ และเจดีย์บนยอด สระน้ำที่มีเต่าอาศัยอยู่ อนุสาวรีย์ปืนใหญ่ เป็นที่ระลึกถึงเหตุการณ์วันเฉลิมพระชนมพรรษา พ.ศ. 2380

ศาสนสถานที่สำคัญภายในวัดประยุรวงศ์สวัสดิ์วรวิหาร ได้แก่

1.พิพิธภัณฑ์เครื่องเรือนพระประยูร หรือ ปริญญปริยัติธรรมศาลา

วัดประยุรวงศ์สวัสดิ์ วรวิหาร

เริ่มที่เจ้าพระยาภาสกรวงศ์ (ปอน บุนนาค) ได้สร้างศาลาขึ้นที่มุขของพระบรมธาตุมหาเจดีย์ เพื่อเป็นสถานที่ศึกษาคำสอนของพระภิกษุสามเณรที่อุทิศให้กับ “ลูกอิน” แม่และ “สมเด็จพระเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์” บิดาเมื่อมารดาอายุ 61 ปี มีพระนามว่า “พิมพ์ธร ปริยัติธรรมศาลา” ซึ่งปัจจุบันยังคงมีจารึกอยู่ที่ประตูทางเข้าภายในศาลา ต่อมากระทรวงยุติธรรมหรือกระทรวงศึกษาธิการในปัจจุบันได้ใช้หอปรินทราปริยัติธรรมศาลาเป็นห้องอ่านหนังสือสำหรับราษฎรในวัดซึ่งอยู่ภายใต้การดูแลของ โรงเรียนหนังสือไทย สำนักวัดประยุรวงศ์สวัสดิ์ วรวิหาร หอปริญทราปริยัติธรรมศาลา จึงเป็นห้องสมุดสาธารณะแห่งแรกของประเทศไทย นอกจากนี้ กรมศิลปากรได้จดทะเบียนอาคารหลังนี้เป็นอนุสรณ์สถานศิลปะแห่งชาติ เมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2492

จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2550 เจ้าอาวาส ศาสตราจารย์ ดร.พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธรรมมัตตฺโต) ต้องการนำพระบรมสารีริกธาตุที่นำมาจากศรีลังกา ไปประดิษฐานบนยอดพระบรมธาตุมหาเจดีย์ ส่งผลให้พบกรุแรกซึ่งมีพระพุทธรูปโบราณ 270 องค์ รวมทั้งพระธาตุเดิมหุ้มด้วยทองคำ แล้วใส่ลงในภาชนะที่เรียกว่า “อ๊ะ” บริเวณใกล้เคียงเป็นกระดานชนวนที่เขียนเกี่ยวกับโอกาสอันเป็นมงคลและคำทำนายของการค้นพบดันเจี้ยน และพบดันเจี้ยนที่สองซึ่งมีพระเครื่องอยู่หลายองค์ พระเครื่องจะอยู่ในบาตร และพบแผ่นทองคำขนาดเท่าฝ่ามือจำนวน 3 แผ่น มีจารึกภาษาไทยว่า “วันพุธที่ 1 มีนาคม 2504” ที่ตรงกับวันมาฆบูชาเพ็ญ กลางเดือน ๔ บรรจุพระบรมสารีริกธาตุที่เจดีย์นี้พร้อมด้วยพระเครื่องนับพัน

วัดประยุรวงศ์สวัสดิ์ วรวิหาร

หลังจากพบพระธาตุและศิลปวัตถุเดิมแล้ว เจ้าอาวาสได้อัญเชิญมาเททองในรูปเจดีย์ทองคำ น้ำหนักเป็นกิโลกรัมและเครื่องหมายสองขีด แล้วจึงนำพระธาตุแล้วนำพระบรมสารีริกธาตุไปยังที่เดิม พระธาตุของศรีลังกาตั้งอยู่ในห้องพิพิธภัณฑ์ พร้อมด้วยพระพุทธรูปและพระเครื่องในคุกใต้ดินที่ 1 และ 2 ตลอดจนสร้างพิพิธภัณฑ์ในห้องที่ฐานเจดีย์และตั้งชื่อว่า “พิพิธภัณฑ์พระ บริษัท ประยูร จำกัด (มหาชน) เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ให้ความรู้เกี่ยวกับของโบราณในอดีต

2. พระบรมธาตุมหาเจดีย์

วัดประยุรวงศ์สวัสดิ์ วรวิหาร

พระบรมธาตุมหาเจดีย์ เป็นเจดีย์ทรงกลมขนาดใหญ่ รูปทรงโอกิน สูง 60.525 เมตร ฐานล่างนอกวัด ประมาณ 162 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลาง 50 เมตร ล้อมรอบด้วยคูหา 54 คูหา รอบพระเจดีย์ล่าง ตัวใหญ่ โดย สมเด็จพระเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ เป็นผู้ริเริ่มสร้างเจดีย์ขนาดใหญ่นี้ แต่หลังจากสร้างวัดแล้ว เจดีย์ก็ยังไม่เสร็จ หลังจากนั้น สมเด็จพระเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) ได้สร้างเจดีย์จนแล้วเสร็จ ในสมัยรัชกาลที่ 4

ในปี พ.ศ. 2414 เจดีย์องค์ใหญ่ถูกฟ้าผ่าจนยอดเจดีย์หักและไม่บูรณะมาเป็นเวลา 47 ปี โท) เจ้าอาวาสวัดประยุรวงศ์สวัสดิ์วรวิหารในขณะนั้นสามารถบูรณะยอดเจดีย์ได้อีกครั้ง ซึ่งพระบรมสารีริกธาตุของเจดีย์ใหญ่นี้ ได้ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุไว้ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2450 เมื่อพระพรหมมุนี (เปลี่ยน) เจ้าอาวาสองค์ที่ 10 ได้บูรณะเจดีย์องค์เล็ก รอบองค์เจดีย์ใหญ่ และซ่อมแซมกำแพงรอบพระเจดีย์ใหญ่ หลังจากนั้นได้จัดงานฉลองเจดีย์และนำพระธาตุมาประดิษฐานบนเจดีย์องค์ใหญ่ คราวเดียวกันพระครูศรัณย์กุลได้จารึกข้อความไว้บนกระดานชนวนที่จัดไว้ในห้องบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ


วัดประยุรวงศ์สวัสดิ์ วรวิหาร

และในปี พ.ศ. 2549 พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธัมมาชิตโต) เจ้าอาวาสวัดประยุรวงศ์สวัสดิ์วรวิหาร ได้ทำการบูรณะพระบรมธาตุมหาเจดีย์ที่ใหญ่ที่สุดและได้ค้นพบพระธาตุและพระเครื่องมากมายบนองค์พระ มหาเจดีย์ เมื่อวันที่ 5 และ 7 พฤศจิกายน 2550 พร้อมด้วยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเป็นประธานในพิธีนำพระบรมสารีริกธาตุมาประดิษฐานบนองค์พระ มหาเจดีย์เนื่องในโอกาสครบรอบ 180 ปี วัดประยุรวงศ์สวัสดิ์ วรวิหาร เมื่อวันที่ 11 ธันวาคม 2552 ถึง 2553 สมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ โดย คณะกรรมการอนุรักษ์ศิลปะและสถาปัตยกรรม พิจารณาคัดเลือก พระบรมธาตุมหาเจดีย์ วัดประยุรวงศ์สวัสดิ์ วรวิหาร รับมอบ รางวัลอนุรักษ์ศิลปะและสถาปัตยกรรมดีเด่น ประจำปี พ.ศ. 2553 ประเภท “สถานที่ศักดิ์สิทธิ์และวัดวาอาราม” ด้านการอนุรักษ์มรดกทางศิลปะและสถาปัตยกรรม โดยได้รับรางวัลจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

วัดประยุรวงศ์สวัสดิ์ วรวิหาร

และในปีนั้น พ.ศ. 2556 เจดีย์แห่งนี้ได้รับรางวัลระดับนานาชาติ ได้แก่ รางวัลที่ 1 หรือรางวัลความเป็นเลิศจากโครงการรางวัลการอนุรักษ์มรดกวัฒนธรรมในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก พ.ศ. 2556 ชนะเลิศอันดับที่ 1 ที่ 1 จาก 47 โครงการจากผู้เข้าร่วมมากกว่า 16 ประเทศทั่วโลก กับการบูรณะพระบรมธาตุมหาเจดีย์และปริญญ์เบียนปริยัติธรรมศาลา ที่สามารถสะท้อนความเข้าใจทางเทคนิค และเป็นโครงการอนุรักษ์ที่สามารถปลุกจิตสำนึกในคุณค่าของมรดกวัฒนธรรมในชุมชนโดยรอบ

นอกจากนี้ ภายในวัด วัดประยุรวงศ์สวัสดิ์ ยังมีสถานที่สำคัญอีกหลายแห่ง เช่น “เฮ โม” ซึ่งเป็นภูเขาจำลองขนาดใหญ่ตั้งอยู่กลางสระ ประกอบขึ้นด้วยโขดหินจำนวนมากยอดเรียงจากมากไปน้อย มีหน้าผาสูงชันที่มีลักษณะคล้ายหยดน้ำตา ภายในบริเวณเขาหม้อที่ประดับด้วยต้นไม้หายากมีสถูปประดิษฐานอยู่ พระปรางค์พระวิหารหลวงโมเดลจำลองสถานที่ศักดิ์สิทธิ์และศาลาขนาดใหญ่ เป็นสถานที่อันน่ารื่นรมย์ที่พุทธศาสนิกชนจากทั่วทุกมุมรวมถึงเจ้าชาย ขุนนาง เศรษฐี และประชาชนทั่วไป นิยมพาเด็กๆ มาสัมผัสบรรยากาศธรรมชาติที่หาไม่ได้จากที่อื่นในกรุงเทพฯ ยังได้มีโอกาสไปวัด ทำบุญ ทำบุญ และฟังพระธรรมเทศนา ช่วยรักษาพระพุทธศาสนา และสร้างสันติสุขให้ชาวบ้าน


วัดประยุรวงศ์สวัสดิ์ วรวิหาร

วัดประยุรวงศ์สวัสดิ์ วรวิหาร


รวมทั้ง “โรงเรียนส่งเสริมพระพุทธศาสนา วัดประยุรวงศ์สวัสดิ์ วรวิหาร เพื่อใช้เป็นสถานที่ศึกษาพระภิกษุสามเณรและเยาวชนทั่วไปโดยเปิดสอนทั้งฝ่ายธรรมะและฝ่ายพระพุทธศาสนาในวันอาทิตย์สำหรับบุคคลทั่วไป


วัดประยุรวงศ์สวัสดิ์ วรวิหาร

ทำความรู้จักกับประวัติวัดประยุรวงศ์สวัสดิ์วรวิหารที่ล่วงลับไปแล้ว คงไม่มีใครแปลกใจที่วัดแห่งนี้ได้รับรางวัลระดับนานาชาติ เพราะมีประวัติศาสตร์อันยาวนานและยังเป็นศูนย์รวมทางศาสนาที่สำคัญซึ่งเปรียบเสมือนศูนย์รวมจิตใจของชาวบ้าน อีกทั้งยังเป็นแหล่งความรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์อีกด้วย

ที่อยู่ : เชิงสะพานพุทธ ถ.ประชาธิปก เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร
เวลาเปิดทำการ : เปิดทุกวัน เวลา 09.00-21.00 น.
โทรศัพท์ : 0 2465 5592,08 1371 4650
เว็บไซต์ : watprayoon.com และ Facebook: วัดประยุรวงศ์สวัสดิ์ วรวิหาร

แนะนำสถานที่ท่องเที่ยว แหล่งท่องเที่ยว ร้านอาหาร พร้อมคูปองส่วนลดโรงแรมมากมาย

คลิกที่นี่เพื่ออ่านความคิดเห็นของเพื่อนเรา

ขอขอบคุณข้อมูลและภาพประกอบจาก
watprayoon.com, Facebook: วัดประยุรวงศ์สวัสดิ์ วรวิหาร, dhammathai.org


#มารจก #วดประยรวงศาวาสวรวหาร #วดไทยสรางชอระดบโลก

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *